Khi người mua ngày càng thận trọng, doanh nghiệp địa ốc không thể chỉ dựa vào quỹ đất hay kỳ vọng tăng giá, mà phải cạnh tranh bằng sản phẩm phù hợp túi tiền, pháp lý minh bạch và khả năng đáp ứng nhu cầu sống thực.
"Thị trường bất động sản đang chuyển từ cuộc chơi kỳ vọng tăng giá nhanh sang cuộc cạnh tranh dựa trên nhu cầu thực và khả năng đáp ứng sức mua", ông Lê Văn Thăng, Phó tổng giám đốc kinh doanh và marketing Eurowindow Holding, đánh giá.
Sự chuyển dịch này thể hiện rõ trong cách người mua lựa chọn bất động sản. Nếu năm 2025, một bộ phận nhà đầu tư vẫn tìm kiếm đất nền hoặc những dự án được kỳ vọng tăng giá nhanh, với thời gian nắm giữ chỉ 3–6 tháng, thì nay, chiến lược lướt sóng ngắn hạn ngày càng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Thay vì đặt cược vào khả năng tăng giá, người mua thận trọng hơn khi xuống tiền, chú trọng giá trị sử dụng, công năng và mức độ phù hợp với nhu cầu thực tế.
Theo ông Thăng, sự thay đổi này đang buộc doanh nghiệp phải nhìn lại cách phát triển sản phẩm, từ lựa chọn phân khúc, thiết kế công năng đến khả năng đáp ứng sức mua của thị trường.
“Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách phát triển sản phẩm, tính toán công năng ngay từ khâu thiết kế thay vì chỉ tập trung vào khả năng khai thác lợi nhuận trong ngắn hạn”, ông Thăng nhấn mạnh.

Khép lại cuộc chơi "lướt sóng", quay về nhu cầu ở thực
Tại Diễn đàn Bất động sản 2026 với chủ đề “Kích hoạt chu kỳ mới: Xu hướng mới - Chiến lược mới” do TheLEADER tổ chức ngày 11/11, TS Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam, cho rằng thị trường đang buộc doanh nghiệp phải từ bỏ cách làm cũ là gom quỹ đất đẹp bằng mọi giá, đẩy giá lên cao rồi trông chờ giới đầu cơ ngắn hạn tạo sóng, trong khi xem nhẹ khả năng vận hành thực tế của dự án.
“Cuộc chơi kiểu cũ đó đến nay đã bị loại bỏ. Một dự án muốn có sức sống thì hạ tầng xã hội, trường học, bệnh viện và các dịch vụ tiện ích phải đi trước một bước. Nếu chỉ chăm chăm kích giá phục vụ đầu cơ, dự án sẽ nhanh chóng rơi vào bế tắc”, ông Đính nhận định.
Để minh họa, ông dẫn chứng một khu đô thị cao cấp tại Bắc Giang, nằm cạnh khu vực tập trung khoảng 40.000 chuyên gia và lao động nước ngoài. Dù nhà cửa được xây dựng khang trang, mỗi ngày vẫn có hàng nghìn chuyên gia phải di chuyển hơn hai giờ trong cảnh ùn tắc để trở về Hà Nội sinh sống.
Theo ông Đính, nguyên nhân nằm ở sự thiếu hụt trường học, bệnh viện chất lượng cao và những tiện ích thiết yếu cho gia đình.
"Có nhà đẹp chưa đủ để giữ chân cư dân nếu một đô thị không đáp ứng được những nhu cầu cơ bản của cuộc sống", ông nhấn mạnh.
Trước sự thay đổi trong lựa chọn của người mua, khi tính pháp lý, chất lượng bàn giao và khả năng khai thác dòng tiền ngày càng được đặt lên hàng đầu, các doanh nghiệp địa ốc đang thực hiện những cuộc điều chỉnh chiến lược mạnh mẽ.

Bà Trần Thị Hoa Xim, Tổng giám đốc Công ty CP Bất động sản FUTA Land, cho biết doanh nghiệp đang tái cơ cấu danh mục đầu tư, chuyển hướng sang phân khúc căn hộ có giá phù hợp với các gia đình trẻ.
Tại Đà Nẵng, khu vực hưởng lợi từ cảng nước sâu Liên Chiểu và định hướng phát triển trung tâm tài chính quốc tế, FUTA Land chuẩn bị đưa ra thị trường dòng căn hộ sở hữu lâu dài, giá từ 2 tỷ đồng/căn.
“Sản phẩm hướng đến các cặp vợ chồng trẻ có tổng thu nhập khoảng 50 triệu đồng/tháng, giải bài toán an cư thay vì chỉ đặt cược vào kỳ vọng tăng giá”, bà Xim chia sẻ.
Nếu FUTA Land tập trung điều chỉnh cơ cấu sản phẩm để đón nhu cầu ở thực, Eurowindow Holding lại đặt trọng tâm vào việc thay đổi cách phát triển và kinh doanh dự án. Ông Thăng cho biết, doanh nghiệp lựa chọn những địa bàn có động lực phát triển hạ tầng và nguồn kiều hối như Thanh Hóa, Nghệ An, nhưng không chạy theo xu hướng đầu cơ, lướt sóng.
Theo ông Thăng, bài học từ năm 2025 vẫn còn nguên giá trị, khi nhiều nhà đầu tư mua cùng lúc 5-7 căn nhà theo lời hứa có thể bán lại sau ba tháng của môi giới, nhưng cuối cùng mắc kẹt khi lãi suất tăng. Từ thực tế này, Eurowindow Holding xác lập lại bốn nguyên tắc trong phát triển sản phẩm và kinh doanh.
Trước hết là tối ưu công năng. Công ty thiết kế dòng shophouse hai mặt tiền có hai lối tiếp cận, khoảng lùi trước và sau hợp lý, để gia chủ vừa kinh doanh mặt tiền, vừa có không gian sinh hoạt riêng cho gia đình, tránh phải tốn thêm chi phí sửa chữa sau khi nhận nhà.
Thứ hai, tích hợp giải pháp xanh vào sản phẩm, với mái che lắp đặt điện mặt trời, vừa hỗ trợ hoạt động kinh doanh linh hoạt, vừa giảm chi phí điện cho khu vực chung.
Thứ ba, phân kỳ đầu tư và thi công theo sức hấp thụ của thị trường, nhằm hạn chế áp lực vốn, kiểm soát dòng tiền trong bối cảnh chi phí xây dựng tăng.
Cuối cùng là minh bạch trong tư vấn bán hàng. Đội ngũ kinh doanh phải đánh giá đúng năng lực tài chính của khách hàng, không đưa ra những cam kết thiếu cơ sở hay tạo kỳ vọng lợi nhuận từ các thương vụ đầu cơ ngắn hạn.

Ở góc độ kỹ thuật và quản trị chi phí, TS Lê Như Thạch, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Bcons, cho rằng để thích ứng với thị trường, doanh nghiệp không thể chỉ thay đổi sản phẩm mà còn phải hiểu rõ nhu cầu của từng nhóm khách hàng, từ đó lựa chọn công nghệ và giải pháp thiết kế phù hợp.
"Muốn thích ứng với thị trường, doanh nghiệp không thể chỉ chờ đợi sự thay đổi từ phía khách hàng mà phải chủ động học hỏi, đổi mới và điều chỉnh cách làm. Điều này cũng cần được bắt đầu từ khâu thiết kế, thay vì đợi đến khi thi công mới tìm cách cắt giảm chi phí", ông Thạch nhấn mạnh.
Tuy nhiên, tối ưu chi phí không đồng nghĩa với đánh đổi chất lượng. Theo ông Thạch, mọi giải pháp phải đặt trong khuôn khổ các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành; vấn đề là nghiên cứu cách vận dụng linh hoạt vào thực tế để lựa chọn phương án kết cấu vừa an toàn, vừa hiệu quả. Đây là quá trình cải tiến liên tục, từ tư duy thiết kế, giải pháp kỹ thuật đến tổ chức thi công.
Muốn làm được điều đó, doanh nghiệp phải hiểu khách hàng cần gì và đang gặp khó khăn ở đâu. Khi xác định đúng nhu cầu, nhà phát triển mới có thể đưa ra giải pháp phù hợp, vừa bảo đảm chất lượng công trình, vừa kiểm soát giá thành sản phẩm.
Một yếu tố khác là phát huy vai trò của đội ngũ nhân sự trẻ, tạo điều kiện để họ tham gia đổi mới, mạnh dạn thử nghiệm và đề xuất cách làm mới. Theo ông Thạch, sự kết hợp giữa tư duy đổi mới, công nghệ và việc tối ưu ngay từ khâu thiết kế giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí mà không phải hy sinh chất lượng.
"Đây chính là cơ sở để Bcons kiểm soát giá thành, hướng đến những căn hộ có mức giá phù hợp hơn với khả năng chi trả của người mua", ông nói.
Doanh nghiệp bất động sản phải đi cùng dòng người, dòng tiền
Bà Đặng Phương Hằng, Tổng giám đốc CBRE Việt Nam, nhận định thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sau khoảng hai năm tăng trưởng nóng với giá trên thị trường thứ cấp tăng bình quân hơn 25% mỗi năm. Tuy nhiên, đây không chỉ là nhịp chững lại sau một giai đoạn tăng tốc, mà còn là điểm khởi đầu của chu kỳ phát triển mới.
Ở chu kỳ mới, thị trường đang dần tìm lại thế cân bằng giữa cung và cầu. Nguồn cung đã cải thiện, trong khi nhu cầu ngày càng bộc lộ rõ hơn và phân hóa theo từng phân khúc, nhóm khách hàng.
Theo phân tích của CBRE, có ba động lực chính sẽ dẫn dắt thị trường trong thời gian tới.
Thứ nhất là dư địa đô thị hóa. Quá trình đô thị hóa cùng sự phát triển của hạ tầng đang mở rộng không gian đô thị, kéo theo nhu cầu nhà ở ngày càng lớn. Tỷ lệ đô thị hóa của Việt Nam hiện mới khoảng 40%, thấp hơn đáng kể so với mức 70-80% tại nhiều quốc gia Đông Nam Á. Đây là dư địa đáng kể để các đô thị tiếp tục mở rộng, đồng thời tạo thêm nhu cầu cho thị trường bất động sản.

Thứ hai là tăng trưởng kinh tế. GDP Việt Nam duy trì đà tăng trong những năm qua. Riêng năm nay, mức tăng trưởng được đề cập có thể đạt 9,9%, trong khi mục tiêu những năm tới là hướng đến tốc độ tăng trưởng hai con số. Đà tăng trưởng này không chỉ thúc đẩy đầu tư mà còn tác động trực tiếp đến việc làm, thu nhập và khả năng mua nhà của người dân.
Thứ ba là sự thay đổi trong cơ cấu nhu cầu. Nếu trước đây thị trường chịu ảnh hưởng lớn từ dòng tiền đầu tư, thì nay nhu cầu nhà ở thực ngày càng nổi bật. Người mua không còn tập trung chủ yếu vào phân khúc cao cấp, mà tìm kiếm những sản phẩm đa dạng hơn, phù hợp với nhu cầu sử dụng và khả năng tài chính.
Những chuyển động này cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải thay đổi cách phát triển dự án.
Theo ông Đính, trong chu kỳ mới, lợi thế không còn nằm đơn thuần ở việc mở rộng quỹ đất hay gia tăng nguồn cung, mà ở khả năng đáp ứng nhu cầu thực, nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả khai thác.
Nói cách khác, một dự án muốn phát triển bền vững phải tạo được hai dòng chảy song hành: dòng người đến sinh sống, làm việc và dòng tiền được hình thành từ các hoạt động kinh tế thực.
Trước hết, nhu cầu ở thực phải là điểm xuất phát của mọi quyết định đầu tư. Doanh nghiệp cần ưu tiên những dự án có pháp lý hoàn chỉnh, nằm tại địa bàn có tiềm năng phát triển và cung cấp sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả của người dân.
Quan trọng hơn, chủ đầu tư phải trả lời được những câu hỏi căn bản: Ai sẽ đến sinh sống? Họ làm việc ở đâu? Thu nhập và khả năng chi trả thế nào? Họ cần căn hộ, nhà thấp tầng hay sản phẩm dành cho chuyên gia, người lao động?

Chỉ khi xác định đúng khách hàng, doanh nghiệp mới có thể tính toán cơ cấu sản phẩm, diện tích, giá bán và thời điểm đưa hàng ra thị trường. Nếu tiếp tục phát triển dự án dựa trên kỳ vọng giá đất tăng, doanh nghiệp sẽ khó tránh khỏi rủi ro khi sức mua không theo kịp nguồn cung.
Nhà ở cũng không thể đứng riêng lẻ mà phải đi cùng hệ sinh thái tiện ích, dịch vụ. Ngay từ giai đoạn bàn giao đầu tiên, những nhu cầu thiết yếu như trường học, y tế, mua sắm, công viên và không gian sinh hoạt cộng đồng cần được ưu tiên. Xa hơn, dự án phải hình thành môi trường sống, làm việc và giải trí có tính kết nối, để cư dân không chỉ đến nhận nhà mà còn muốn gắn bó lâu dài.
Đây chính là yếu tố quyết định sức sống của một khu đô thị. Bởi nếu thiếu việc làm, dịch vụ và tiện ích, những căn nhà dù được xây dựng hoàn chỉnh vẫn có thể nằm trong các khu đô thị thưa vắng cư dân, khó tạo ra dòng tiền khai thác ổn định.
Trong khi giá đất nội đô ngày càng cao, các đô thị vệ tinh mở ra cơ hội phát triển quỹ đất và những dự án có mức giá phù hợp hơn. Tuy nhiên, lựa chọn địa bàn không thể chỉ dựa trên kỳ vọng tăng giá. Doanh nghiệp phải tính toán đồng bộ với tiến độ phát triển hạ tầng giao thông, khả năng kết nối việc làm và tốc độ hình thành cộng đồng dân cư.
Việc đưa nguồn cung ra thị trường khi hạ tầng và nhu cầu chưa sẵn sàng có thể khiến doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí vốn và áp lực tồn kho. Khi đó, lợi thế về quỹ đất chưa chắc chuyển hóa thành hiệu quả kinh doanh.
Một phép thử quan trọng khác là năng lực triển khai và thực hiện cam kết với khách hàng. Khi người mua ngày càng thận trọng, pháp lý minh bạch, năng lực tài chính và tiến độ thực tế trở thành những yếu tố quyết định niềm tin. Uy tín chủ đầu tư phải được chứng minh qua tiến độ thi công, chất lượng công trình, hạ tầng hoàn chỉnh và khả năng đưa dịch vụ vào vận hành đúng cam kết.
Chính sách bán hàng cũng cần linh hoạt hơn để chia sẻ áp lực tài chính với người mua. Chia nhỏ tiến độ thanh toán, giảm tỷ lệ vốn tự có ban đầu, hỗ trợ lãi suất hoặc kéo dài thời gian thanh toán là những giải pháp có thể góp phần khơi thông sức mua.
"Các chính sách này phải được tính toán trên cơ sở năng lực tài chính thực tế, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa chủ đầu tư và khách hàng, tránh tạo sức mua nhất thời bằng những cam kết vượt quá khả năng thực hiện", ông nhận định.
Sự thay đổi không thể chỉ diễn ra ở các doanh nghiệp phát triển dự án. Các sàn giao dịch và đội ngũ môi giới cũng phải chuyên nghiệp hóa hoạt động, tuân thủ chuẩn mực đạo đức và văn hóa ứng xử nghề nghiệp, đặt lợi ích khách hàng ngang với lợi ích của mình.
Ở phía cơ quan quản lý, ông Đính kiến nghị cần đẩy nhanh tháo gỡ vướng mắc pháp lý, rút ngắn thủ tục đầu tư và sớm hoàn thiện công tác định giá đất để giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp. Đồng thời, quy hoạch cần được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm giá thành bất động sản không vượt quá khả năng chi trả của người dân.