Không còn dừng lại ở việc đăng tin quảng cáo hay chụp ảnh căn hộ mẫu đưa lên mạng, các doanh nghiệp bất động sản đang bước vào cuộc đua số hóa toàn diện, từ việc kiểm tra pháp lý, giữ chỗ đến thanh toán trực tuyến.
Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, anh Nguyễn Hoàng Minh (ngụ TP Thủ Đức cũ, TP.HCM) vừa hoàn tất việc đặt cọc giữ chỗ một căn hộ tại dự án vùng ven sau 15 phút thao tác. Toàn bộ thông tin từ sa bàn ảo VR 360 độ, video flycam toàn cảnh, tình trạng pháp lý dự án đến bảng tính tiến độ dòng tiền đều hiển thị rõ ràng trên màn hình.
"Trước đây mua nhà phải đi lại nhiều lần, gặp môi giới xem bảng giá, thậm chí đến ngày mở bán chen lấn bốc thăm mới biết căn mình chọn còn hay đã bán. Nay mọi thứ từ mã căn hộ, tình trạng thực tế đến chuyển khoản cọc qua mã QR đều thao tác thẳng trên ứng dụng, thông tin khớp hoàn toàn với chủ đầu tư", anh Minh chia sẻ.
Mua bán nhà đất dịch chuyển lên không gian số
Thực tế, quan niệm bất động sản là tài sản có giá trị lớn, chỉ có thể mua bán thông qua những cuộc gặp trực tiếp và hồ sơ giấy tờ, đang dần thay đổi. Từ căn hộ vừa túi tiền vài tỷ đồng đến những sản phẩm cao cấp, hành trình tìm hiểu, lựa chọn và giao dịch của người mua ngày càng dịch chuyển lên môi trường số.
Nếu trước đây công nghệ chủ yếu được sử dụng để quảng bá dự án, tìm kiếm khách hàng thì nay đã đi sâu vào hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp, từ quản trị giỏ hàng, kiểm soát nguồn cung, kết nối mạng lưới phân phối đến hỗ trợ đặt chỗ và xử lý giao dịch.
Công nghệ vì thế không còn đơn thuần là một kênh bán hàng bổ sung, mà đang trở thành hạ tầng cạnh tranh mới của thị trường địa ốc.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của thị trường proptech (công nghệ bất động sản) tại Việt Nam vẫn chưa đồng nghĩa với một hệ sinh thái kết nối hoàn chỉnh. Trên thực tế, mỗi nền tảng đang giải quyết một mắt xích riêng trong chuỗi giao dịch, nhưng vẫn tồn tại những khoảng trống đáng kể.
Chẳng hạn, Batdongsan.com.vn có lợi thế về kho dữ liệu phong phú và lượng truy cập lớn, song việc kiểm chứng chất lượng tin đăng và hỗ trợ các bước sau khi khách hàng tìm được sản phẩm vẫn là thách thức.
Trong khi đó, Vinhomes Market kiểm soát tốt thông tin nguồn hàng, tích hợp các tiện ích giao dịch trực tuyến nhưng phạm vi sản phẩm chủ yếu giới hạn trong hệ sinh thái của chủ đầu tư.
Ở hướng khác, Rever tập trung chuẩn hóa quy trình môi giới và xác thực thông tin tài sản, song mô hình này đòi hỏi nguồn lực đáng kể để duy trì bộ máy vận hành. Trong khi đó, SalePro.com chọn hướng số hóa hoạt động phân phối B2B, kết nối các đại lý và cộng tác viên, giúp lực lượng môi giới tiếp cận nguồn hàng thuận tiện hơn.
Những mô hình này cho thấy proptech đã phát triển qua nhiều lớp dịch vụ, nhưng vẫn thiếu một hạ tầng có thể kết nối trực tiếp với hệ thống quản trị của chủ đầu tư, bảo đảm dữ liệu nguồn hàng được xác thực và đồng bộ, đồng thời theo sát khách hàng từ khâu tìm kiếm đến khi hoàn tất giao dịch.
Chính khoảng trống đó đang mở ra cơ hội cho những doanh nghiệp gia nhập sau. Thay vì chỉ xây dựng thêm một kênh đăng tin hay ứng dụng bán hàng, một số đơn vị lựa chọn đi sâu vào hạ tầng công nghệ, kết nối trực tiếp với hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp (ERP) của chủ đầu tư theo thời gian thực.
Điển hình như ứng dụng "BĐS Online" vừa được Công ty CP Bất động sản FUTA Land, thành viên Tập đoàn Phương Trang, ra mắt. Thay vì phân tán thông tin qua nhiều tầng nấc trung gian, hệ thống cho phép đồng bộ trực tiếp giỏ hàng từ ERP của chủ đầu tư, xóa bỏ tình trạng "căn đã bán nhưng môi giới vẫn chào bán".
Nền tảng này thiết kế quy trình khép kín sáu bước trên iOS, Android và website.
Theo đó, ngay từ khâu tìm kiếm, người dùng có thể tiếp cận giỏ hàng đồng bộ từ ERP, lọc sản phẩm theo nhiều tiêu chí, tìm kiếm bằng giọng nói, xem hình ảnh flycam, trải nghiệm thực tế ảo VR 360 độ và tra cứu hồ sơ pháp lý.
Với tư vấn viên, hệ thống hiển thị tỷ lệ hoa hồng dự kiến, số lượng suất bán và thời hạn quyền bán trước khi đăng ký phân phối. Các cuộc trao đổi với khách hàng được gắn với mã căn cụ thể. Nhân viên kinh doanh có thể đặt lịch xem nhà ngay trong hội thoại, đồng thời sử dụng công cụ tính giá theo ba phương án: thanh toán nhanh, giãn tiến độ hoặc vay ngân hàng.
Ở khâu giữ chỗ, nền tảng hỗ trợ khóa căn trong 15 phút theo nguyên tắc ưu tiên thứ tự đăng ký hợp lệ, thanh toán đặt cọc qua VietQR và chuyển kết quả về hệ thống ERP để xử lý.
Sau đó, người dùng có thể theo dõi giao dịch qua chín trạng thái, từ "Chờ ERP" đến "Đã chi hoa hồng". Hệ thống CRM tích hợp còn hỗ trợ phân bổ khách hàng tiềm năng, lưu lịch sử tương tác, phân tầng mức độ ưu tiên và tiếp thị qua Zalo, WhatsApp.
Đáng chú ý, trợ lý AI của ứng dụng "BĐS Online" còn tích hợp sẵn hỗ trợ năm ngôn ngữ (Việt, Anh, Trung, Nga, Hàn). FUTA Land kỳ vọng tính năng này giúp giảm rào cản ngôn ngữ, tạo thuận lợi cho khách hàng nước ngoài tìm hiểu sản phẩm và trao đổi với đội ngũ phân phối.
Phía FUTA Land cũng cho biết, đang mở rộng hợp tác với các đơn vị fintech (công nghệ tài chính) để hoàn thiện phương thức thanh toán quốc tế tuân thủ pháp luật hiện hành.
Cuộc đua "hạ tầng mềm" cũng diễn ra sôi nổi tại nhiều đơn vị phân phối lớn. Công ty CP Đông Tây Land đưa vào vận hành nền tảng số Realty HUB giúp đội ngũ kinh doanh tra cứu giỏ hàng, bảng giá và chính sách bán hàng tức thì.
Ông Nguyễn Thái Bình, Chủ tịch HĐQT Đông Tây Land, cho rằng, trong giai đoạn mới, năng lực công nghệ và kết nối dữ liệu sẽ quyết định sức cạnh tranh. Các nền tảng số chính là 'hạ tầng mềm' giúp doanh nghiệp tăng tốc chốt giao dịch.
Minh bạch dữ liệu, mở lối cho địa ốc số
Tại tọa đàm “Bất động sản số Việt Nam - Công nghệ kiến tạo tương lai minh bạch”, do tạp chí Một Thế Giới tổ chức mới đây tại TP.HCM, ông Đồng Quin, CEO Revoland, cho rằng thị trường cần hướng tới xây dựng “hồ sơ số” cho từng bất động sản. Hồ sơ này phải tích hợp những thông tin quan trọng như quy hoạch, pháp lý, lịch sử giao dịch và nghĩa vụ tài chính trong khoảng 5-10 năm.
“Khi người mua có thể tiếp cận đầy đủ lịch sử và tình trạng pháp lý của tài sản, những rủi ro do thông tin thiếu minh bạch sẽ được hạn chế đáng kể”, ông nhấn mạnh.
Vị chuyên gia cũng nhận định, đây cũng là bước chuyển căn bản trong cách tiếp cận bất động sản: từ tìm kiếm sản phẩm qua vài dòng quảng cáo sang khả năng kiểm tra, đối chiếu và đánh giá tài sản dựa trên một hệ thống dữ liệu có căn cứ.
Tuy nhiên, để dữ liệu thực sự tạo ra giá trị, việc đưa thông tin lên môi trường số mới chỉ là bước đầu. Dưới góc nhìn nghiên cứu, GS.TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh (IBR), Đại học Kinh tế TP.HCM, cho rằng công nghệ không tự tạo ra mô hình kinh doanh mới, nhưng có thể trở thành bệ phóng giúp doanh nghiệp thay đổi phương thức vận hành, khai thác nguồn lực và huy động vốn.
“Giá trị của công nghệ không nằm ở việc đưa bao nhiêu thông tin lên môi trường số, mà ở khả năng biến dữ liệu thành tài sản phục vụ hoạt động kinh doanh và quản trị”, ông nói.
Nhìn rộng hơn, bài toán của thị trường không chỉ nằm ở từng doanh nghiệp hay nền tảng riêng lẻ, mà còn ở khả năng kết nối dữ liệu trên quy mô toàn ngành. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), nhấn mạnh liên thông dữ liệu và ứng dụng công nghệ là yêu cầu cần thiết để thị trường vận hành minh bạch, lành mạnh hơn.
Thực tế, chuyển đổi số trong bất động sản không đơn thuần là đưa hồ sơ, quy trình hay thông tin dự án lên internet. Thách thức lớn hơn là kết nối và chuẩn hóa khối dữ liệu đồ sộ, từ vị trí, quy hoạch, pháp lý, sản phẩm, hạ tầng, tiện ích đến lịch sử giao dịch và nhu cầu thị trường.
Nếu các nguồn dữ liệu vẫn tồn tại rời rạc, thiếu kiểm chứng hoặc không được cập nhật đồng bộ, việc có thêm thông tin chưa chắc giúp người mua ra quyết định chính xác hơn. Ngược lại, khi những lớp dữ liệu này được kết nối trong một hệ thống thống nhất, người dùng có thể đánh giá bất động sản toàn diện hơn, thay vì chỉ dựa vào thông tin do bên bán cung cấp.
Nhưng, số hóa cũng không đồng nghĩa doanh thu sẽ tự động tăng. Một ứng dụng dù tích hợp nhiều công nghệ hiện đại vẫn khó tạo ra giá trị nếu dữ liệu thiếu chính xác, nguồn hàng không đủ sức cạnh tranh hoặc không tạo được động lực để người mua và mạng lưới phân phối sử dụng lâu dài.
Bởi vậy, một thị trường bất động sản số không thể được xây dựng bởi riêng một doanh nghiệp hay nền tảng công nghệ.
Theo ông Châu, quá trình này cần sự tham gia đồng bộ của nhiều chủ thể: Nhà nước xây dựng khung pháp lý và chuẩn mực quản lý; trường, viện đóng góp tri thức và nghiên cứu; doanh nghiệp công nghệ phát triển hạ tầng số; chủ đầu tư chuẩn hóa dữ liệu và hoạt động kinh doanh; môi giới đưa giao dịch lên môi trường số. Trong đó, người dân phải là trung tâm và cũng là đối tượng thụ hưởng cuối cùng.
“Thước đo của cuộc đua công nghệ bất động sản không nằm ở số lượt tải ứng dụng, số tính năng hay giao diện bắt mắt. Điều quan trọng là dữ liệu có đủ sạch, đúng và đầy đủ hay không; công nghệ có giúp giảm chi phí, rút ngắn quy trình, tạo thêm giao dịch và quan trọng nhất là giúp người mua hạn chế rủi ro hay không”, ông Châu nói thêm.